Doğrudan Temin ve Pazarlık Usulü İle Yapılan Alımlarda % 10 Limit Hesaplama
Kamu kurumlarında doğrudan temin ve pazarlık usulü ile yapılan alımlarda yüzde 10 limiti nasıl hesaplanır.
Bilindiği üzere kamu kurum ve kuruluşlarınca doğrudan temin ve pazarlık usulü yapılan alımlarda 4734 sayılı Kamu İhale Kanununda yer alan düzenlemeler doğrultusunda idarelere yapılacak alımların %10 limitler dahilinde yapılması yönünde kısıtlama getirilmiştir.4734 sayılı kanunun 62.maddesinde yer alan düzenlemeye göre 4734 sayılı kanunun 22. maddesinde anlatılan doğrudan temin usulü ve kanunun 21. maddesinde anlatılan pazarlık Usulü ile yapılacak olan alımların idarelerin bütçelerine bu amaçla konulacak ödeneklerin %10'unu aşamayacağı hüküm altına alınmış.Yapılacak bu alımlarda %10 luk kısmı limiti aşan alımlar için ise Kamu İhale Kurumundan uygun görüş alınması yönünde düzenleme yapılmıştır.
Konuya ilişkin olarak 4734 Sayılı Kamu İhale Kanunu’nun ‘’ İdarelerce uyulması gereken diğer kurallar’’ başlıklı 62’nci maddesinin ı bendinde ’’ Bu Kanunun 21 ve 22 nci maddelerindeki parasal limitler dahilinde yapılacak harcamaların yıllık toplamı, idarelerin bütçelerine bu amaçla konulacak ödeneklerin %10'unu Kamu İhale Kurulunun uygun görüşü olmadıkça aşamaz. ’hükmü;
Kamu İhale Genel Tebliği’nin ‘’4734 sayılı Kanunun 62 nci maddesinin (ı) bendinin uygulanmasına ilişkin açıklamalar’’ başlıklı 21.2.maddesinde’’4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin (f) bendi ve 22 nci maddesinin (d) bendine göre ihtiyaçların temininde kurum ve kuruluşlar, yıllık bütçelerinde belirlenen toplam ödenek miktarını dikkate alacaklardır. Kurum ve kuruluşlar, mal alımı, hizmet alımı veya yapım işleri için bütçelerine konan yıllık toplam ödenekleri üzerinden her biri için ayrı ayrı % 10 oranını hesaplayacaklardır. Burada önemli olan husus, ilgili veya bağlı birimlerin değil kurum veya kuruluşun toplam ödeneklerinin % 10’unun aşılıp aşılmamasıdır. ’açıklamaları yer almaktadır.
Mevzuat Hükümlerine göre
-Kamu idarelerince yapılacak olan 22 D kapsamındaki doğrudan temin alımları ve 21 F kapsamındaki yapılacak olan işler ve alımlarda %10 hesaplaması yapılacaktır.
-Bütçe ödeneklerinde değişiklik olması durumunda ek ödenek verilmesi veya bütçe içi aktarma durumlarında, oluşacak yeni duruma göre bu hesaplamaların yapılması gerekir.
-Temsil ve ağırlama kapsamındaki konaklama, seyahat ve iaşeye ilişkin alımlar” parasal sınırlar dışında tutulduğu için %10 hesabında da ayrı tutulacaktır
-%10 luk kısmı aşan alımlar için Kamu İhale Kurumundan uygun görüş alınacaktır alınan uygun görüş , yılı için ve uygun görüş verilen hususlar ile sınırlı olacaktır.
-22 D Doğrudan Temin Usulü ve 21 F Pazarlık Usulü ile yapılan alımlarda %10 hesaplaması yapılırken tutarlar KDV hariç rakamlar üzerinden hesaplanmalıdır.
-Kurumlar için %10 hesabı yapılırken harcamayı yapan birime tahsis edilen ödenek miktarına göre değil kurumun o yıl için toplam ödenek miktarları üzerinden hesaplama yapılmadır.Konunun daha iyi anlaşılması açısından bir örnek vermek gerekirse;
A Üniversitesinin 2018 yılı toplam bütçesi 200.000.000 TL olsun.İlgili bütçenin ise aşağıda gösterilen harcama kalemlerine göre dağılımı yapılmış olsun.
Mal Alımı : 20.000.000 TL
Hizmet Alımı : 30.000.000 TL
Yapım İşleri Alımı : 50.000.000 TL
Personel Giderleri ve Diğer Giderler: 100.000.000 TL olarak oluşturduğunu varsayalım.
İdareler mal alımı için 2.000.000 TL, hizmet alımı için, 3.000.000 TL ve yapım işleri için 5.000.000 TL tutarları aşılmadığı takdirde %10 limiti sorunu ile karşılaşılmayacaktır.
-Bu tutarların aşılması durumunda Kamu İhale Kurumundan izin de alınmazsa Kanunun 60.maddesinin son fıkrasındaki cezai sorumluluklar ortaya çıkacaktır.Konuya ilişkin olarak Kamu İhale Genel tebliğinde yer alan düzenleme aşağıda yer almaktadır.
"22.5.1.2. Ayrıca, 4734 sayılı Kanunun 19 uncu maddesine göre açık ihale usulü ile temini gereken ihtiyacın, Kanunun 22 nci maddesinin (d) bendi için öngörülen parasal sınırların altında kalacak şekilde, adet bazında veya aynı ihale konusu içinde yer alabilecek nitelikteki mal ve hizmet alımları ile yapım işlerinin, kalemlere veya gruplara bölünmek suretiyle aynı Kanunun 22 nci maddesinin (d) bendine göre temini, 4734 sayılı Kanunun temel ilkelerine aykırılık teşkil ettiğinden, bu yönde uygulamaların sorumluluk doğuracağı hususuna dikkat edilmesi gereklidir"