İstisnai Memuriyet Kadrosu Olan Özel Kalem Müdürlüğüne Atananlar Sınavla Girilecek Kadrolara Atanabilir mi?

İstisnai Memuriyet Kadrosu Olan Özel Kalem Müdürlüğüne Atananlar Sınavla Girilecek Kadrolara Atanabilir mi?

Devlet Memurları Kanunu’nun 59 uncu maddesinde istisnai memurlukların hangileri olduğu belirtilmiş, 60 ıncı maddesinde  de istisnai memurluklara atanmada aranacak şartlara ilişkin düzenlemeye yer verilmiştir.

Sayıştay tarafından mahali idarelerde yapılan denetimler sonucu düzenlenen bulgularda, özel kalem müdürlüğüne yapılan atamalarda memur kadrosunda göre yapan personele öncelik verilmesi gerektiği, belediyelerin özel kalem müdürlüğü kadrosuna yaptıkları atamaları amacı dışında kullandıkları,  belediye özel kalem müdürlüğüne atama yetkisinin sınırsız bir yetki olmadığı, bu kadroya yapılacak atamaların bir takım esas ve usullerinin olduğu ayrıca bu kadronun memuriyete sınavsız atama yolu olarak kullanılamayacağı belirtilmiştir.

Konuya ilişkin çok sayıda bulgu maddesi düzenlenmiş olup aşağıda bir örneği yer almaktadır.

“BULGU 9: İstisnai Memuriyet Kadrosu Olan Özel Kalem Müdürlüğüne Atanan Kişilerin, Bir Süre Sonra Sınavsız Olarak Sınavla Girilebilecek Memur Kadrolarına Naklen Atanmaları

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 59’uncu maddesinde “İstisnai memurluklar” belirtilmiş ve bunların içinde Özel Kalem Müdürlükleri de sayılmıştır.

“İstisnai memurluklara atanmada aranacak şartlar” başlıklı 60’ıncı maddesinde: “Madde 60 – (Değişik: 23/12/1972 – KHK 2/1 md.)

İstisnai Devlet memurluklarına 48 inci maddede yazılı genel şartları taşıyan kimselerden atanmalar yapılabilir.

Kuruluş kanunlarındaki özel hükümler saklıdır. 

Ancak, Devlet sanatçılarında aranacak nitelikler bir yönetmelikle belirtilir. Dışişleri Bakanlığı Hukuk Müşavirliğine atanabilmek için ise, bir yabancı dili çok iyi bilmek ve özel

yönetmeliğinde belirtilecek diğer nitelikleri taşımak şarttır” denilmektedir. 

“İstisnai memurluklara atananlara bu Kanunun uygulanacak hükümleri” başlıklı 61’inci maddesinde:

“Madde 61 – (Değişik: 30/5/1974 – KHK/12: Aynen Kabul: 15/5/1975-1897/1 md.) 

60 ıncı madde gereğince istisnai memurluklara atananlar hakkında bu Kanunun atanma, sınavlar, kademe ilerlemesi ve derece yükselmesi dışında kalan bütün hükümleri uygulanır.

Ancak istisnai bir memuriyet kadrosuna atananlar, atandıkları kadronun derece aylığının ilk kademesini kazanılmış hak olarak elde ettikleri tarihten itibaren, haklarında bu kanunun kademe ilerlemesi ve derece yükselmesine dair hükümleri uygulanır.

Şu kadar ki, Başbakanlık ve Bakanlıklar özel kalem müdürlüklerine, valiliklere, büyükelçiliklere, elçiliklere, daimi temsilciliklere atananların, atandıkları derecelerde geçirdikleri süreler, kazanılmış hak sayılmamak şartıyla, kademe ilerlemesinde (üst dereceye atanmaları halinde 161 inci maddenin A bendi uyarınca) değerlendirilir” hükmü yer almaktadır.

Yukarıda anılan mevzuat hükümlerinden anlaşılacağı üzere Devlet Memurları Kanunu; atanma, sınavlar, kademe ilerlemesi ve derece yükselmesine ilişkin hükümleriyle bağlı olmaksızın bazı görevlere memur atanabileceğini kabul etmiştir. Kamu yönetimine siyasi ve idari açıdan özellik taşıyan bazı görevlere yine belli bazı siyasi ve idari nedenlerle personel rejimine bağlı kalmaksızın memur atanabilme olanağı sağlayan bu gibi görev kadrolarına “istisnai memuriyetler” adı verilmektedir.

İstisnai memuriyet kadrosundan birisi olan özel kalem müdürlüğü kadrosu hususunda; İçişleri Bakanlığı Mahalli İdareler Genel Müdürlüğü B.05.0.MAH.0.08.01.00/900-14626 sayı 03.06.2009 tarihli Özel Kalem Müdürü konulu genelgesinde, belediye ve bağlı kuruluşlarında özel kalem müdürlüğü kadrolarına yapılacak açıktan ve naklen atamaların, Belediye ve Bağlı Kuruluşları İle Mahalli İdare Birlikleri Norm Kadro İlke ve Standartlarına Dair Yönetmelik hükümlerine uygun olarak yapılmasını sağlamak üzere, usul ve esaslar belirlenmiştir. Bu genelgede; Özel kalem müdürlüğüne atanacakların öncelikle belediyede çalışan memurlar ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarında çalışan memurlar arasından seçilmesi esas olduğu, özel kalem müdürlüğüne yapılacak açıktan atama ise İçişleri Bakanlığının izni ile yapılacağı belirtilmiştir. Ayrıca 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 59’uncu maddesi kapsamına tanınan atama yetkisi, sınırsız bir yetki olmayıp, bu yetkinin memuriyete sınavsız girişin bir yöntemi gibi kullanımına hukuken imkan bulunmadığının, bu sebeple özel kalem müdürlüğü kadrolarına atanacakların seçiminde, belediye başkanlarının bir seçim dönemi boyunca çalışabilecekleri ehliyet ve liyakat sahibi kişileri seçmelerinin esas olduğunun altı önemle çizilmiştir.

Sayıştay Genel Kurulunun 04.04.2005 tarih 5119/1 nolu kararında; istisnai memuriyete açıktan atandıktan sonra, diğer memur kadrolarına atanma hususuna ilişkin 657 sayılı Kanunda açık bir düzenlemenin olmadığı, ancak açıktan istisnai memuriyete atanan kişinin naklen diğer memur kadrolarına atabilecekleri kabul edilse bile, bu konuda açılmış sınavlara girmiş ve başarılı olmuş kişilerin atamayı bekledikleri bir durumda, bu sınavlara girmediği halde bazı kişilerin istisnai memurluklar kullanılarak diğer memurluk kadrolarına atanmaları, devlet memurluğu alımı için duyurulan sınava katılarak başarılı olmuş ve atamayı bekleyen kişiler aleyhine haksız bir durum yarattığı, ayrıca, sınavlarda başarılı olarak atanmayı bekleyenler varken, istisnai memurluk kadrolarının sınavsız devlet memurluğu teminine yönelik uygulamaya dönüştürülmesi, bu memuriyete atanmada tanınan kolaylığın istismarı anlamına da geldiği belirtilmiştir. Bu durumun Anayasanın kişilerin kanun önünde eşitlik ve kamu hizmetine girmede eşitlik ilkelerini ihlal edici nitelikte olduğunun altı çizilmiştir. Kararın sonuç bölümünde: “…Sadece hizmetin gereği olarak kullanılması gereken istisnai memurluk kadrolarının, devlet memurluğuna girmede esas olan sınav sistemini aşmaya yönelik olarak diğer memur kadrolarına naklen atanma amacıyla kullanılması, Anayasa ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu ile getirilmiş bulunan kanun önünde eşitlik ile liyakat ilkesinin ihlali anlamına geldiğinden, bu yolla devlet memurluğu kadrolarının liyakat esasına uymayan ve bu kadroların gerektirdiği niteliklere sahip bulunmayan kişilerin atanmasına imkân sağlayabileceğinden, 657 sayılı Kanunun anılan 59 uncu maddesi hükümleri uyarınca açıktan istisnai memurluk kadrolarına atananların bir müddet sonra devlet memurluğuna alınma için açılmış bulunan sınavlara katılmadan ve dolayısıyla bu sınavlarda başarılı olmadan diğer memurluk kadrolarına atanmaları hususu, uygulama ve sonuçları bakımından Hazine menfaatlerini zarar uğratıcı nitelikte bulunduğunun TBMM’ye sunulmasına…” denmiştir.

Yukarıda yer verilen İçişleri Bakanlığı Genelgesi ve Sayıştay Genel Kurulu kararından anlaşılacağı üzere; belediye özel kalem müdürlüğüne atama yetkisinin sınırsız bir yetki olmadığı, bu kadroya yapılacak atamaların bir takım esas ve usullerinin olduğu ayrıca bu kadronun memuriyete sınavsız atama yolu olarak kullanılamayacağı belirtilmiştir. Belediye özel kalem müdürlüğüne atanacakların öncelikle belediyede çalışan memurlar ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarında çalışan memurlar arasından seçilmesi esas olduğu yine Özel Kalem Müdürlüğü kadrosuna atanan özel kalem müdürünün bir seçim dönemi boyunca görev yapması amacıyla atanacağının esas olduğu belirtilmiştir.

Ancak son yıllarda özel kalem müdürlüğü kadroları amacı dışında kullanılmakta, genel olarak boş tutulan bu kadrolar, bazı şahıslara memuriyet statüsü kazandırılmak veya ilgili idarecinin izniyle diğer kurumlara naklen atamaları bu yolla sağlamak amacıyla kullanılmaktadır. Bu fiili durum yukarıda gerekçeleri ile belirtildiği üzere Kanun önünde eşitlik, kamu hizmetine girmede eşitlik ve liyakat ilkesine aykırılık oluşturmaktadır.

Sincan Belediyesi 2017 yılı hesabına ilişkin yapılan incelemede, Kurumun son 4 yıl içerisinde toplam (aşağıda tablo şeklinde görüleceği üzere) yedi personelden altısının Özel Kalem Müdürlüğü kadrosuna açıktan atandıktan sonra çeşitli görevlere veya diğer kurumlara naklen atamasının yapıldığı, bu atamalarda; öncelikle kurum çalışan memurlardan ya da diğer kamu kurum ve kuruluşlarından çalışan memurlardan olması gerekliliğine uyulmadığı, bir seçim dönemi boyunca çalıştırılması esasına riayet edilmeyerek bu kadronun memuriyete sınavsız atama yolu olarak kullanılır hale geldiği, bu suretle kanun önünde eşitlik, kamu görevine girmede eşitlik ve liyakat ilkesine aykırı bir durumun oluştuğu tespit edilmiştir.

Tablo 3: Özel Kalem Müdürü Kadrosuna Atanan Personel Listesi

 

 

SIRA NO

 

 

BELEDİYESİ

 

ADI SOYADI

 

ATAMA TARİHİ

 

ATAMA ŞEKLİ

 

 

NAKİL GİTTİĞİ KURUM

 

NAKİL TARİHİ

 

1

 

SİNCAN

 

A. B.B.

 

29.04.2014

 

Açıktan

 

ENERJİ PİYASASI DÜZENLEME KURUMU

 

30.05.2014

 

2

 

SİNCAN

 

M. C.

 

16.06.2014

 

Açıktan

 

DİYANET İŞLERİ BAŞKANLIĞI

 

30.06.2014

 

3

 

SİNCAN

 

S. A.

 

28.11.2014

 

Açıktan

 

ANKARA BÜYÜKŞEHİR BELEDİYE BAŞKANLIĞI

 

30.11.2017

 

4

 

SİNCAN

 

S. A.

 

16.03.2015

 

Açıktan

TÜRKİYE RADYO- TELEVİZYON KURUMU GENEL MÜDÜRLÜĞÜ 

29.04.2015

 

5

 

SİNCAN

 

S.A.

 

23.05.2016

 

Açıktan

 

ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI

 

29.12.2017

 

 

6

 

SİNCAN

 

İ. Y.

 

15.12.2016

 

Açıktan

 

ANKARA BÜYÜKŞEHİR BELEDİYE BAŞKANLIĞI

 

8.12.2017

 

7

 

SİNCAN

 

S. U.

 

22.09.2017

 

Naklen

 

ET VE SÜT KURUMU GENEL MÜDÜRLÜĞÜ

 

1.02.2018

 

Kamu idaresi cevabında; “Özel Kalem Müdürü kadrosuna yapılan atamalar; 657 sayılı Kanun’ un 59’ uncu maddesi çerçevesinde, İçişleri Bakanının onayına istinaden yürürlükteki mevzuat hükümlerine göre yapılmıştır.” denilmiştir.

Sonuç olarak Kamu idaresi cevabında 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 59’uncu maddesi gereği İçişleri Bakanlığı Mahalli İdareler Genel Müdürlüğü’nün onayına istinaden atamaların yapıldığını belirtmiştir

Ancak bu personellerin özel kalem müdürü olarak atamalarının yapıldığı tarihten çok kısa süre sonrasında diğer kadrolara atamaları yapıldığı tespit edilmiştir. Bu durum bulguda da yer verildiği üzere; İçişleri Bakanlığı Mahalli İdareler Genel Müdürlüğü B.05.0.MAH.0.08.01.00/900-14626 sayı 03.06.2009 tarihli Özel Kalem Müdürü konulu genelgesinde belirtilen; “657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 59’uncu maddesi kapsamına tanınan atama yetkisi, sınırsız bir yetki olmayıp, bu yetkinin memuriyete sınavsız girişin bir yöntemi gibi kullanımına hukuken imkan bulunmadığının, bu sebeple özel kalem müdürlüğü kadrolarına atanacakların seçiminde, belediye başkanlarının bir seçim dönemi boyunca çalışabilecekleri ehliyet ve liyakat sahibi kişileri seçmelerinin esastır” hükmüne aykırılık teşkil etmekle beraber, Sayıştay Genel Kurulunun 04.04.2005 tarih 5119/1 No-lu kararında belirtilen; “…devlet memurluğu alımı için duyurulan sınava katılarak başarılı olmuş ve atamayı bekleyen kişiler aleyhine haksız bir durum yarattığı, ayrıca, sınavlarda başarılı olarak atanmayı bekleyenler varken, istisnai memurluk kadrolarının sınavsız devlet memurluğu teminine yönelik uygulamaya dönüştürülmesi, bu memuriyete atanmada tanınan kolaylığın istismarı anlamına geldiği…” hükmü gereği, özel kalem müdürlüğü kadrosunun, devlet memuru teminine yönelik bir uygulamaya dönüştürüldüğünü ve bu memuriyete atanmada tanınan kolaylığın devlet memurluğu sınavlarına girip başarılı olarak atama bekleyenlerin aleyhine olacak şekilde istismar edildiğini göstermektedir. Tüm bu sebeplerle, iderenin cevabı yerinde görülmemiş olup, özel kalem müdürlüğü kadrosuna yapılan atamalar kanun önünde eşitlik, kamu hizmetine girmede eşitlik ve liyakat ilkesine aykırılık oluşturmaktadır.

Benzer yazılar

Yanıt verin.

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir